#Standpunt

"De wereld van 2026": een explosieve cocktail… een kantelpunt voor het mondiale evenwicht?

12/12/2025

The Economist heeft zijn 40e jaarlijkse speciale editie gepubliceerd, "The World Ahead", waarin de belangrijkste trends en gebeurtenissen worden onderzocht die het komende jaar zullen vormgeven.

Naast de altijd profetische voorpagina, die ruimte laat voor interpretatie en verbeelding, biedt ACT-ON GROUP eind 2025 een korte, vooruitblikende "lezerssamenvatting" aan, gericht op de 10 belangrijkste thema's die 2026 ongetwijfeld zullen bepalen: een gespannen wereldlandschap waarin de fouten van gisteren en de onzekerheden van vandaag desastreuze gevolgen kunnen hebben!

1 - AMERIKA'S 250E JUBILEUM: EEN SPANNENDE FEESTDAG!

In 2026 wordt de 250e verjaardag van de oprichting van de Verenigde Staten gevierd. Een jubileum dat minder feestelijk dan symptomatisch is. Een viering die waarschijnlijk een gelegenheid zal zijn voor concurrerende verhalen tussen Republikeinen en Democraten. Aan de ene kant staan zij die de democratische en liberale erfenis vieren; aan de andere kant zij die de interne verdeeldheid, ongelijkheid en sociale spanningen benadrukken. In een context van diepe polarisatie dreigt de gebeurtenis debatten over nationale identiteit, collectief geheugen en de politieke toekomst van het land opnieuw aan te wakkeren. Kiezers zullen hun oordeel vellen tijdens de tussentijdse verkiezingen in november. Maar zelfs als de Democraten het Huis van Afgevaardigden winnen, zal het bewind van Donald Trump voortduren.

2 - GEOPOLITISCHE VERSCHUIVING: HET ONSTABIELE SPEL VAN ALLIANTIES

De wereld is voortdurend in beweging. De oude wereldorde, gebaseerd op de traditionele tegenstelling tussen blokken – aangevoerd door de Verenigde Staten en China – zou kunnen veranderen in een fragmentatie van invloedssferen, met verschuivende regionale machtsgebieden. Het zou noch bipolair, noch klassiek multipolair zijn, maar eerder een ingewikkeld web van fluctuerende zwaartepunten tussen de Verenigde Staten, China en Rusland. Donald Trumps "transactionele" aanpak zou deze "geopolitieke verschuiving" kunnen versterken en allianties instabiel kunnen maken. Sommige landen zouden gedwongen kunnen worden om te navigeren tussen tegenstrijdige druk – een riskante gok. Maar "coalities van bereidwilligen" zouden ook nieuwe overeenkomsten kunnen smeden op gebieden als defensie, handel en klimaat.

3 - OORLOG OF VREDE? CONFLICTEN NEMEN TOE, VREDE HANGT ONDER ONDERBREKING…

De grens tussen oorlog en vrede zal in 2026 vervagen. Naast open conflicten – zoals die in Oekraïne, Soedan en Myanmar – zullen er zogenaamde "grijze zone-provocaties" plaatsvinden: cyberaanvallen, druk vanuit zee, diplomatieke escalaties en gecoördineerde acties die geen directe confrontatie vormen. Rusland en China zullen ongetwijfeld de Amerikaanse loyaliteit aan haar bondgenoten op de proef stellen. De relatieve rust in Gaza en het Midden-Oosten zal wellicht aanhouden, maar de toename van brandhaarden (Oost-Europa, de Zuid-Chinese Zee, het Noordpoolgebied, de ruimte, de oceaanbodem en het cyberdomein) zorgt voor permanente instabiliteit.

4 - EUROPA… VERLIEST INVLOED, GROEI EN SAMENHANG

Voor de Europese Unie zal 2026 een lastige evenwichtsoefening zijn: de defensie versterken, de afstemming met de Verenigde Staten behouden, de groei stimuleren en aanzienlijke overheidsuitgaven doen… en dat alles zonder de onvrede onder de bevolking over de bezuinigingen opnieuw aan te wakkeren. Europa kan zijn strategische ambities niet tegelijkertijd moderniseren én groene en sociale transities garanderen zonder de interne cohesie te verzwakken. Het risico: een toename van euroscepticisme en de groei van radicale partijen.

5 - CHINA'S TIJD? TUSSEN INTERNE KWETSBAARHEID EN EXTERNE AMBITIES

Zelfs geconfronteerd met interne uitdagingen – deflatie, industriële overcapaciteit en trage groei – zou China de "America First"-houding van de Verenigde Staten kunnen benutten om terrein te winnen. Peking zal ernaar streven zijn rol in het mondiale Zuiden (en de BRICS-landen) te consolideren door stabielere handels- en industriële partnerschappen aan te bieden dan de Verenigde Staten. Een mogelijk gevolg: een versterking van de Chinese invloed op belangrijke gebieden, zelfs als dat betekent dat er transactionele relaties met de Verenigde Staten worden onderhouden, ver verwijderd van directe confrontatie.

6 - ECONOMISCHE ZORGEN: RIJKE STATEN ONDER TOEZICHT…

Ontwikkelde economieën leven al veel te lang boven hun stand – hoge overheidsuitgaven, een oplopende schuldenlast en aanhoudende tekorten. De dreiging van een obligatiemarktcrisis doemt op in 2026 en zou een wereldwijd domino-effect kunnen veroorzaken. De onzekerheid rond de vervanging van Jerome Powell als hoofd van de Federal Reserve (Fed) in mei zal een cruciaal moment zijn: een misstap in het beleid zou de crisis kunnen verergeren.

7 - AI: EEN TOEKOMST MET TWEE KANTEN

De opkomst van kunstmatige intelligentie blijft enorme investeringen aantrekken in de Verenigde Staten en daarbuiten. Maar dit razende tempo zou onderliggende economische kwetsbaarheden kunnen maskeren. Staan we aan de vooravond van een technologische en financiële zeepbel, vergelijkbaar met die van de elektriciteitsmarkt, de spoorwegen of de dotcombubbel? Als het enthousiasme afneemt, kan de schok ernstig zijn, met ernstige gevolgen voor de werkgelegenheid van afgestudeerden en, meer in het algemeen, voor de wereldeconomie.

8 - DE KLIMAATKWESTIE: VOORZICHTIGE VOORUITGANG EN TEGENSTRIJKENDE DYNAMIEK

2026 kent geen illusies: het doel om de opwarming te beperken tot 1,5°C lijkt onhaalbaar. Verzet van bepaalde mogendheden tegen de energietransitie – soms om politieke redenen – compliceert de zaken. Toch wijzen enkele tekenen op een verschuiving: in het mondiale Zuiden floreren schone technologieën. Bovendien trekken sectoren zoals geothermische energie de aandacht, wat wijst op grotendeels onontdekte alternatieven. De formule: technologische vooruitgang + politiek pragmatisme = hoop – maar zonder garanties!

9 - SPORT EN ZIJN WAARDEN: EEN SPIEGEL VAN WERELDWIJDE SPANNINGEN

Tegen 2026 biedt sport mogelijk niet langer de illusie van een vredige periode. Het volgende FIFA Wereldkampioenschap, dat gezamenlijk wordt georganiseerd door de Verenigde Staten, Canada en Mexico – drie landen die gekenmerkt worden door handels- of migratiespanningen – zou te lijden kunnen hebben onder onverschilligheid of boycots. Tegelijkertijd roept de opkomst van controversiële evenementen zoals de "Enhanced Games" – waarbij atleten mogelijk prestatieverhogende middelen gebruiken – vragen op over sportieve en ethische waarden. Impliciet zou sport een afspiegeling kunnen worden van de ideologische en sociale verdeeldheid in de wereld.

10 - GEZONDHEID & WELZIJN: NIEUWE SOCIALE IMPULSEN?

La santé - et plus particulièrement le marché des traitements contre l’obésité - pourrait connaître un tournant en Nieuwe GLP-1-pillen, goedkoper en toegankelijker dan de huidige behandelingen, zouden wijdverspreid kunnen raken. Het debat rond deze medicijnen roept vragen op: zijn ze simpelweg een vorm van behandeling of een manier om lichamen te manipuleren om te voldoen aan maatschappelijke prestatiedruk? Dit perspectief combineert economie, welzijn en moreel oordeel.

Kortom, "The World Ahead 2026" schetst een compromisloos beeld van een internationale situatie die zowel fragiel als in beweging is. Een "nieuwe" wereld onder druk, waar rijke mogendheden openlijk flirten met de onhoudbaarheid van hun financiën, terwijl strategische rivaliteiten, economische crises, innovaties en mondiale breuken de nabije toekomst vormgeven.

Buitensporige schulden, geopolitieke spanningen, klimaat- en technologische risico's: de mix is explosief. Maar ze biedt ook kansen – voor wie in staat is te anticiperen, zich aan te passen of de regels te heroverwegen. 2026 zou wel eens het moment kunnen zijn waarop het mondiale evenwicht verschuift – ten goede of ten kwade.

De weddenschap is geplaatst.

In de speciale uitgave "The World Ahead 2026" werken journalisten van "The Economist" samen met vooraanstaande figuren uit alle vakgebieden: politiek, economie, wetenschap en meer.

Onder deze bijdragers bevinden zich Kaja Kallas, Senior Vice President voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid bij de Europese Commissie; Mark Carney, premier van Canada; Nandan Nilekani, medeoprichter en voorzitter van Infosys; Jack Goldsmith en Robert Bauer, voormalige advocaten van de Amerikaanse overheid; Richard White, emeritus hoogleraar Amerikaanse geschiedenis aan Stanford University; Kristalina Georgieva, directeur van het IMF; en Heidi Larson, vaccin-antropologe aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine.

Zij delen hun reflecties en voorspellingen voor het komende jaar.